العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
349
شرح كشف المراد ( فارسى )
قوله : و شبهة البراهمة باطلة : [ نكته : مرحوم ملا صالح در حاشيه معالم الاصول ص 183 مىگويد : و كالبراهمه و هم طائفة من الهند زعموا انهم من الحكماء و البراهمه بمعنى ادامة النظر و سكون الطرف قال صاحب الملل و النحل انهم انتسبوا الى رجل يقال له برهام و قد مهد لهم نفى النبوات و قال فى القاموس البراهمة قوم لا يجوزن على اللّه تعالى بعثة الرسل ] . به اعتقاد ما بشر نيازمند برنامههاى آسمانى و انبياء است و بعثت انبياء داراى فوائد بيشمار مادى و معنوى - فردى و اجتماعى - جسمى و روحى است از مسائل اخلاق فردى گرفته تا مسأله تدبير منزل و تا مسأله ادارهء بلد و جامعه و تا روابط بين الملل و تا مسائل عمليه فرعيه و تا معارف حقه و مسائل اعتقادى در همه اين زمينه بشر نياز به راهنمائى انبياء ( عليهم السلام ) دارد و برخى از اين فوائد مهمه را شمرديم ولى در مقابل مليّون عالم گروهى از فلاسفه بوده و هستند كه منكر بعثت هستند و مىگويند بشر نيازى به انبياء ندارد و لذا بعثت انبياء عبث بوده و وجود خارجى ندارد خلاصه استدلال اين گروه آنست كه : بشر عقل دارد و با فكر خود قادر است مصالح و مفاسد را درك كند و بدنبال آن مصالح را تحصيل و از مفاسد اجتناب نمايد آنگاه دستورات انبياء از دو حال خارج نيست : 1 - يا احكام آنها موافق با حكم عقل فطرى است در اين صورت همان حكم عقلى كفايت مىكند و نيازى به سخنان انبياء نيست . 2 - و يا برنامههاى آنان مخالف با حكم عقل و ضد فطرت است در اين صورت بالاجماع بايد اين دستورات را ردّ نموده و بدان اعتنا نكرد فأيّ حاجة الى البعثة ؟ . جواب ما : از فوائدى كه براى بعثت انبياء ذكر نموديم جواب اين شبهه داده مىشود و آن اينكه : نسبت به برخى از مسائل اعتقادى و عملى عقل